Dutch Category

moedertaal

Pinksternen

1En toen de Pinksterdag aanbrak, waren allen tezamen bijeen. 2En eensklaps kwam er unit de hemel een geluid als van een geweldige windvlaag en vulde het gehele huis, waar zij gezeten waren; 3en er vertoonden zich aan hen tongen als van vuur, die zich verdeelden, en het zette zich op ieder van hen; 4en zij warden allen vervuld met de heilige Gees ten begonnen met andere tongen te Spreken, zoals de Geest het hun gaf uit te Spreken.  5Nu waren er Joden te Jeruzalem woonachtig, vrome mannen uit allevolken onder de hemel; 6en toen dit geluid gekomen was, liep de meniste te hoop en verbaasde zich, want een leder horde hen in zijn eigen taal Spreken. 7En buiten zichzelf van verwondering zeiden zij: Zie, zijn niet al dezen, die daar Spreken, Galileeёrs? 8En hoe horen wij hen dan een ieder in onze eigen taal, waatin wij geboren zijn? 9Parten, Meden, Elamieten, inwoners van Mesopotamiё, Judea en Kapadociё, Pontus en Asia, 10Frygiё en Pamfyliё, Egypte en de streken van Libiё bij Cyrene, en hier verblijvende Romeinen, zowel Joden als Jodengenoten, 11Kretenzen en Arabieren, wij horen hen in onze eigen taalvan de grote daden Gods Spreken. (Handelingen 2:1-11, NBG51)

Heb je ooit gehoord van de uitdrukking “moedertaal”? In vers acht staat “moedertaal” en in vers elf “eigen taal”. Welnu, “moedertaal” is een uitdrukking die iemands eerste taal betekent.

God schiep de tong om vele functies te vervullen.  De tong helpt bij het kauwen, slikken, proeven en de vorming van klanken en spraak.  In deze preek richt ik me op het belang van de tong voor de taalvorming.

Op de middelbare school studeerde ik Latijn.  Destijds wist ik niet hoe belangrijk de kennis van de Latijnse taal voor mij zou zijn in mijn toekomstige carrière. Ik ben een gepensioneerde leraar wetenschappen en gedurende het grootste deel van mijn carrière gaf ik les in biologie, anatomie en fysiologie.  De inhoud van deze wetenschappelijke cursussen was een uitdaging vanwege het grote aantal nieuwe termen die voornamelijk gebaseerd waren op de Latijnse taal. Door mijn kennis van de Latijnse taal was ik in staat de inhoud voor mezelf te leren en mijn leerlingen effectief te onderwijzen. Ik gebruikte vaak de Latijnse wortels van de biologische termen om mijn studenten te helpen de termen te begrijpen en niet alleen uit het hoofd te leren. Bijvoorbeeld, de Latijnse wortel “arthro”, wat gewricht betekent, wordt gebruikt om het phylum Arthropoda te benoemen, dat dieren zoals krekels en kreeften met gewrichtsaanhangsels (poten en antennes) omvat. De wortel “itis”, wat ontsteking betekent, voegt zich bij “arthr” om artritis te benoemen, de veel voorkomende medische aandoening voor gezwollen gewrichten.

Afhankelijk van de taal die je spreekt, gebruik je je tong op verschillende manieren om unieke geluiden te maken. De tong is een vrijwillige spier die aan de mond is verankerd door een web van taai weefsel en slijmvlies. Het touwtje dat de voorkant van de tong vasthoudt, heet het frenum. Achter in de mond is de tong verankerd in het tongbeen. Het tongbeen ligt vooraan in de nek, net onder de onderkaak.  Het speelt een vitale rol bij de spraak door het gewicht van de achterkant van de tong te dragen. Het tongbeen is uniek omdat het het enige bot bij de mens is dat niet met een ander bot articuleert, maar alleen spier-, ligament- en kraakbeenaanhechtingen heeft. Gezien deze bijzonderheid wordt het omschreven als “vrij zwevend”. Het tongbeen is op de onderstaande foto rood gearceerd.

Visse lyde kræver hjælp fra den hårde gane, de øverste fortænder eller de nederste fortænder for at blive produceret korrekt.

Lad os tage ordene bage, bagt, bagværk (at bage, bagt, bagværk). Bage udtales noget i retning af ‘ba-ay’ (g er stumt, eller højst j), bagt udtales som ‘bagt’, og bagværk ‘bow-vairk’ (bow rimer på ‘pow!’). Det er tre forskellige realiseringer af ‘g’: stumt eller j, ‘g’ og ‘w’. Når ‘g’ forbliver i stavemåden, er det for at vi kan se, at disse ord alle har samme stamme og betydningsmæssige kerne – slægtskab med bagværk.

Et andet eksempel er ordene held og heldig (held og heldig). I held er “d” tavst i held, men ikke i heldig. For at holde sammenhængen mellem ordene tydelig forbliver det stumme “d” i stavemåden.

Når vi taler om “d”, kan det også komme til udtryk som en mærkelig lyd – det “bløde d”. Det klassiske eksempel er rødgrød med fløde (det er både en klassisk dessert og en klassisk sætning, som danskerne vil more sig med at få ikke-danskere til at udtale).

I sætningen udtales d’et som et engelsk mørkt “l”, men med tungespidsen bag de nederste tænder i stedet for de øverste tænder. Faktisk lyder dette bløde ‘d’ slet ikke meget som ‘d’, men det er en almindelig lyd, når ‘d’ ikke står i begyndelsen af et ord eller en stavelse. Igen, denne lyd bruges ikke i hele landet.

Et fint ord, der kombinerer et stumt ‘g’ med et blødt ‘d’, er Strøget – den lange butiksgade i det centrale København. Det er noget i retning af ‘struh’+ blødt ‘d’Als je ooit hebt geprobeerd een nieuwe taal te leren, weet je dat een goede uitspraak ongelooflijk moeilijk kan zijn. Na jaren (of decennia) onze tong te hebben gebruikt om bepaalde klanken te maken, vergt het oefening (en moed!) om te proberen die spieren anders te laten werken. Dit maakt de passage uit Handelingen nog verbazingwekkender. Als ik me deze scène in mijn hoofd voorstel, stel ik me voor dat de bezoekers van Jeruzalem niet alleen het Goede Nieuws in hun eigen taal hoorden, maar dat de uitspraak ook nog eens perfect was!

Volgens Wycliffe Global Alliance is de Bijbel in zijn geheel vertaald in 724 talen.  Het Nieuwe Testament is vertaald in nog eens 1.617 talen, en kleinere delen van de Bijbel zijn vertaald in 1.248 andere talen. Sta er eens bij stil hoeveel mensen zich hebben ingezet om overal ter wereld mensen te bereiken met het Goede Nieuws!

Terwijl zendelingen en hun tolken een vitale rol spelen in het vertellen van het Evangelieverhaal aan mensen die andere talen spreken in andere landen, zijn er vaak mensen in je eigen land die jouw “moedertaal” niet delen. Vijf jaar geleden begon ik Spaans te studeren met een goede vriend uit Colombia als leraar. In die tijd dacht ik dat God me misschien aan het voorbereiden was om op het zendingsveld in een Spaanstalig land te dienen.  Maar het blijkt dat mijn zendingsveld hier is, waar ik woon.  Dit is mijn derde jaar dat ik bijles geef aan Spaanse middelbare scholieren in wiskunde en wetenschappen.  Ik ben erg dankbaar voor de kans om mijn leerlingen te helpen succesvol te zijn in hun middelbare schoolopleiding, en ik hoop dat zij Christus door mij heen zien, zelfs als ik blijf proberen mijn tong te trainen om hun taal beter te leren.

Zoals bij de hele schepping heeft God elk deel van ons lichaam gevormd om een speciaal doel te vervullen. Met onze tong hebben we een ongelooflijke macht om te zegenen en te vervloeken, te kwetsen of te genezen. Mogen we uiteindelijk zo leven dat we – zelfs zonder woorden – anderen aansporen tot de verklaring van Paulus, 10opdat in de naam van Jezus zich alle knie zou buigen van hen, die in de hemel en die op de aarde zijn, 11en alle tong zou belijden: Jezus Christus is Here, tot eer van God, de Vader! ( Filippenzen 2:10-11, NBG51)

https://gesundpedia.de/Mund

Illustration 155218917 / Anatomy © Sebastian Kaulitzki | Dreamstime.com

Leave a comment